Arquivo da categoría: Francisco Piñeiro

Verdades que ninguén cre. 3

Continuamos coa serie ofrecida polo noso colaborador, Francisco Piñeiro; e chegamos así o 3º relato da mesma.

A nai que era máis nova có seu propio fillo.

Confeso que de neno mofeime dela a miúdo. Era fascinante comprobar a vehemencia coa que afirmaba ter trinta anos cando era seguro que tería uns sesenta.

-¡Teño trinta e o meu fillo ten trinta e un!… e o tempo ha de darme a razón.

O tempo pasou e, sabendo o que sei, teño que recoñecer que os errados eramos nós.

Chamábase Ermesinda. Na mocidade dos meus pais era a moza máis vella da ruada.

Quedou solteira.

-Porque quixen- advertía fachendosa -que houbo xinetes de sobra desexosos desta montura e non coma outras que tiveron que se conformar coas lavaduras.

Era a vinculeira dunha potentada familia que minguara á présa dende a morte do vello, ó seu pai, quen dispoñía o traballo e, sen moito tempero, tanto á nai coma á filla poñíaas a andar.  Desde que o vello finara, aínda que as vacas muaran, ata as doce do día ninguén se erguía.

– Na cama é onde o tempo se aniña, onde o tempo está quedo e alí podemos contalo en segredo – dicían.

A nai da Ermesinda, de nome Mª das Dores, queixábase sempre para face-las labores por iso buscou un compadre. Seica era mañoso, lambecricas e amigo do viño, pero o caso foi, e non me preguntedes como, que á Ermesinda fíxolle un fillo. Desta  maneira o bo do home chegou a ser compadre, padre e logo padriño.

-A “santísima trinidade” -alcumárono os veciños.

Ó fillo da “santísima trinidade” e da Ermesinda  chamáronlle Anxo, coma se do ceo caera, pero non se podía negar que era cuspidiño a seu pai.  Por esas datas houbo no pobo un xuízo e a Ermesinda foi citada como testemuña. Cando subíu ó estrado preguntáronlle a idade.

-Teño sesenta anos- afirmou con rotundidade.

-“¡Sesenta años!”-exclamou incrédulo o xuíz entre burlas e gargalladas dos presentes.

            -¡No le llegaran treinta, mujer!

            -¡Boh!¡Boh! ¡Tamén me anda vostede con esas macanas!  Dixen sesenta e oxalá foran cen, ¿ou vaime dicir vostede a min os que teño? – replicou tan alporizada que a garda civil fixo ademán de intervir.    

O xuíz, polo baixo, comentoulle ó secretario:

– “No sabe la edad; póngale treinta”.

A partir daquela en toda a redonda quedou para sempre o conto nas bocas da xente pero, sabendo o que sei, a Ermesinda tiña razón.

O Anxo medrou e o escarnio aumentou .Non sabedes a gracia que a min me facía preguntarlle :

-¿Cantos anos ten Anxo?

-Corenta e un.

-E logo ti , que eres a nai,¿cantos tes?

-Corenta.

-¡Pero iso non pode ser!

            -Ti eres moi neno e do tempo non podes saber- sentenciaba tapándome a boca. Pero eu insistía e moito me ría, pero…, sabendo o que sei, ela tiña a razón.

Comecei a dudar de min cando lle entrevín unhas bágoas ó conta-la idade do fillo. Iso púxome a pensar. Notei inquedanza no fondo do meu peito de neno  por descubrir que pasaba naquela muller. Agora que o sei,.. síntome pequeno.

Morreu a Dores e mailo compadre. O Anxo ía ás troitas; mellor dito, ía toca-la zoca porque pasaba o día bañando a miñoca. De noite chegaba á taberna contando mentiras:

-¡Hoxe picoume a vella! Se non me agarro a un ameneiro case me leva pero crebou a sedela e marchou polo río abaixo con ela.

-Bebe outro chato que convido eu e sigue contando -azuzaban nel ata poñelo peneque.

Cando voltaba para a casa, de gabia en gabia, máis de unha vez lle levo dito:

-Ponte á beira da estrada que te vai matar un coche.

-¡Arre carallo! ¡E logo non me ven! ¿Ou para que traen as luces?

Mentres a Ermesinda, soa, depenicaba no tempo. Sentaba no poio, á porta da casa. Nin gato, nin cocho,…ninguén lle berraba. Xa non tiña nada .

-Pero estou moi cansada porque escoita-lo tempo non vos é tarefa doada.

             Cos ollos metidos no fondo da cara foise sumindo,…quedouse chupada.

          -¡Esta muller non come nada! -pensaba calquera cando só con mirala.

Un día, ó se erguer para irse á cama, rompeulle o brazo no que se apoiara. Envurullouno ó colo e a ninguén dixo nada.

         Sentei unha tarde á súa carón e notei que non separaba a man esquerda do seu corazón.

Conteino na casa e fomos aló.

-Hai que ir ó médico.

-Xa non precisa -contestou.

O óso prendera naquela postura e quedou para sempre en tal triste figura. Limpámoslle a casa, fixémoslle as camas…

-¡Virxe do Ceo, aquí non hai nada! Nin pan, nin patacas, nin cebola, nin faba, nada de nada…;ata os ratos marcharan.

Leveille comida que apenas tragaba e foi cando me decatei de que era certo o que eu sospeitaba.

-Xa pouco me fai falla – dicía mentres mollaba en auga  o pan no tanque de porcelana e logo chuchaba.

Acabei entedendo o xeito que tiña de conta-lo tempo. ¿Pero como o sabía?

-O que se gasta non se ten – afirmaba.- Hai que ser parvos para dicir que temos os anos que xa gastamos…¡Terémo-los que nos faltan!…¡Pobre meu Anxo! -e choraba.

-¡Non diga tal, señora Ermesinda, non diga tal!

-Digo, digo. Tres anos ten o meu fillo … Eu teño dous e vou para un…

-Xa chochea – pensei,…pero, tiña razón, sabendo o que sei…

Ó ano seguinte, cando ela dixera, a Ermesinda morreu e, xusto o día do cabodano, á noite, cando voltaba da taberna, ó Anxo esmagouno un coche contra un álamo … ¡iso que traía luces!

Revisei os papeis . Téñoos nas mans. As contas non minten e a Ermesinda tampouco. A nai gastou noventa anos e o fillo sesenta e un…E eu ríndome dela… ¡Serei ignorante!  Perdoa, Ermesinda.¡Quen poidera ser coma ti e saber conta-lo tempo para adiante!

(O relato é orixinal de Paco Piñeiro, e compártese baixo a súa autorización, todos os dereitos do mesmo, son propiedade do autor.)

Marcos Candia – Cultura e Ocio © 2.015

Verdades que ninguén cre. 2

Cheganos o segundo relato deste serial, da man de Francisco Piñeiro, desta volta titulado:

¿Cristos afogou nunha poza?

As ameixas fanme a denteira,aínda que sexan maduras.Cada vez que como unha vexo a Cristos.

-Eu son eu,que xa é dicir.Non todos poden asegura-lo mesmo. Oio o que quero e escoito o que me convén. Penso chegar a vello e se cadra quedo para a semente.

Así nos falaba Cristos sentado no pousadoiro mentres gardaba a petaca. Pousara  un feixe de estelas dos montes de Camba;viña de roubar porque leiras non tiña nin unha neste mundo.

-Non hai lei que prohiba vivir das sobras-dicía-;os toros e as pólas vendeunas seu dono,os cachopos escáchoos eu e as raíces cómeas o monte . Todos en paz. Contádello a mestra pola tarde para que vos explique se o pau que non medra sempre é garabullo e porque á man pecha lle chaman o puño.

Era un pracer escoitalo ,…quizais porque non o entendiamos.

Se o papel de lia-lo tabaco non pegaba ben cuspía na resina dunha estela e dáballe unha pasada, prendíalle lume co chisqueiro e ceibaba un fumazo con olor a …vainilla. Facíanos esquece-la  fame.

-Fede a peluxe de meiga- dicía Cristos.

Tiña moitos amigos,ou mo parecía,pero vivía so .A súa irmá Celsa morrera botando xuramentos no alboio,enriba dun lote de estrume. Non houbo quen se atrevera a tocarlle.

-¡Pois non era a filla do demo!-alporizouse Cristos cando lle contaran como fora.

-Era irmá de Cristos mais non era cristiá-murmuraban.

Aínda hai que fai figas ó pasar polo carreiro de diante da cabana , porque, alí está que se pode ver, todo plagado de estrugas agás o lugar xusto do pasamento que quedou ermo de por vida coa silueta da finada no chan debuxada.

Cristos comía das sobras,do que lle daban os veciños.

-¿Por que deixaría o seu traballo despois de tantos anos?- matinaba a xente.

Fora criado na facenda do señor de Villamarín, coma case tódolos de cara torrada. Alí non había sesta e Cristos toqueaba debruces apoiado no mango do sacho aterrando no millo. Dende o patín o amo berraba :- ¡Cristos xa estás durmindo!

-Non ,señor. Estou pensando.

Un día, ó mencer,descolgou o sacho e..¡non o ides a crer!,pero está alí que se pode ver. ¡Cortáranlle dous palmos ó mango!… Cristos acariñouno e anasouse. Botouse a chorar; chorou  bágoas de home.

“-Un home sen mango non pode pensar; é a mona dun pobo”- pensou Cristos- .”Quitáronme a honra”. Marchou calado para endexamais volver a ser criado.

-Ninguén llo cre .Tivo que haber algo máis pero,…¡shhh!, calade que lle parece mal.

– Eu son ó revés de Adán que por culpa do “mango” tivo que saír a gaña-lo seu pan-, acalorábase Cristos cando se decataba das desconfianzas.

A xente tíñalle respecto. Ninguén comentaba o que lle levaba pero,ó solpor,silandeiras coas mans debaixo do mantelo,ou pola canícula, á présa, mandado polo cativo da casa , ían deixando  cadaquen o que podía  na pedra do vertedoiro ou na gateira da porta que nunca estivo pechada.

Pero o que ninguén coñecía de Cristos soubeno eu. Tiña un vicio,unha engolemia que o ía malograr…¡devecía pola codia do queixo de castela!  Descubrino cando lle fun a rouba-las ameixas ó crego. Aniqueime  entre as coles cando, de súpeto, abriu a ventá co coitelo na man,pelou o queixo e tirou as codias na eira, á carón da xurreira.

-“Este crego é parvo”-pensei-“.Ten as pitas debaixo e bota as pelas fóra do galiñeiro”.

Sentín tal degoiro que as papei sen limpar.Case afogo. Repetín tres días seguidos pero ó terceiro,xusto cando as estaba a arrepañar, voltou o crego a a abri-la fiestra e díxome:

-¡Ehh! Non son para ti-facendo acenos coa man para que me alonxase.

-“¡Será mal nacido!”- pensei. -“prefiere que se pudran no chan a deixarmas comer”.

Ós poucos meses,unha mañanciña de pendurados carambelos ,cando a Toña do Vedral atrollaba na lameira da congostra albiscou un vulto mouro no medio da lama.

-¡¨Léveme o diaño e non me leve a alma se non é Cristos”! ¡Cristos, Cristos!- Botou a correr berrando polos veciños.

Cristos morrera de fuciños nunha poza. Cando o xuíz ordenou reviralo viuse que cuspira  codias de queixo de castela…. ¿Quen podía mercar tal cousa daquela?

A partires de aquel día cando o cura alza a hostia na misa a xente tose e víralle o cu. O crego mira anoxado para min ,que son o sancristán, e eu poño os ollos no Cristo do altar e digo:

-“Xuro por Deus que non llo contei a ninguén”.

(O relato é orixinal de Paco Piñeiro, e compártese baixo a súa autorización, todos os dereitos do mesmo, son propiedade do autor.)

Marcos Candia – Cultura e Ocio © 2.015

Verdades que ninguén cre. 1

149593_1372068036396_4108527_n
Francisco Piñeiro

Dende esta casa temos o inmenso pracer de presentarvos unha nova sección, titulada “Verdades que ninguén cre“, e na que contamos coa colaboración do gran Francisco Piñeiro (Mondoñedo, 4 de xullo do 1.956), que de sobra é coñecido por tod@s vos, e ao que lle damos dende xa as gracias por axudarnos a facer cada vez máis grande este espazo.

Tratase dunha sección que conta con relatos de Paco, os cales de seguro, serán do agrado de todos vos, coñecedores do gran traballo deste mindoniense, do Reguengo, que nunca para. Mestre en Cataluña, e creador de varios grupos teatrais como “O Bordelo”, “A Adala”, “Francisco Piñeiro” e “O Batán de Cangas”, nos que suma máis de 600 representacións, isto é so un anticipo dun excepcional currículo que podedes leer aquí.

E para comezar con esta nova sección, velaquí o primeiro relato de Paco:

– Ocorriu o día das últimas votacións municipais. A media tarde decidimos ir a votar camiñando. No medio do percorrido atopámonos cun carpinteiro afamado que sofre problemas de visión. Co seu paso lento, ó ritmo do suave golpe do recatón do caiado, desprazábase pensativo coa mirada no chan. Crucei cara a el para preguntarlle: -Como vai? – (A intención era saber se melloraba da operación de cataratas)

-Nervioso. – contestoume e sorprendeume coa explicación. – Veño de votar – aclarou- pero prefería facer o moble máis difícil da miña vida porque, cando carpintexo sei se o fago ben ou mal, pero votei e non sei se o fixen ben ou mal.

(O relato é orixinal de Paco Piñeiro, e compártese baixo a súa autorización, todos os dereitos do mesmo, son propiedade do autor.)

Marcos Candia – Cultura e Ocio © 2.015